Það eru átta á landinu sem bera tvínefnið Björn Ásgeir, Björn er í 11. sæti yfir algengustu eiginnöfn en Ásgeir er í 33. sæti. Þrjár stúlkur bera tvínefnið Halldóra Rut eins og mín heittelskaða. Hér er topp fimmtán yfir flest nöfn á þjóðskrá 2002:

1 Jón
2 Sigurður
3 Guðmundur
4 Gunnar
5 Ólafur
6 Einar
7 Magnús
8 Kristján
9 Stefán
10 Jóhann
11 Björn
12 Árni
13 Bjarni
14 Halldór
15 Helgi

Þau nöfn sem hafa verið gefin oftast á árunum 1996-2001
1 Jón
2 Daníel
3 Aron
4 Sigurður
5 Arnar
6 Kristófer
7 Gunnar
8 Alexander
9 Andri
10 Viktor
11 Einar
12 Guðmundur
13 Stefán
14 Kristján
15 Ólafur

Og flestar konur bera...
1 Guðrún
2 Anna
3 Sigríður
4 Kristín
5 Margrét
6 Helga
7 Sigrún
8 Ingibjörg
9 Jóhanna
10 María
11 Elín
12 Guðbjörg
13 Ásta
14 Ragnheiður
15 Erla

Vinsælast á árunum 1996-2001
1 Anna
2 Kristín
3 Guðrún
4 Sara
5 Helga
6 Katrín
7 Birta
8 María
9 Margrét
10 Eva
11 Telma
12 Karen
13 Rakel
14 Aníta
15 Elísabet

Nánari upplýsingar á hagstofa.is

Hvenær kemur jólalag Nylon? Ég er alveg pottþéttur á því að markaðsfræðingurinn mikli Einar Bárðar er búin að hugsa fyrir því að jólalag komi út með stelpunum hans nú fyrir jólin. Hann er nú þegar búin að gera Nylon föt, þátt, plötu og nú er verið að auglýsa Nylon bókina og hver veit hvað meira er komið undir þessu merki. Ég þori að veðja að innan skamms verður farin að hljóma óþolandi jólalag á útvarpsstöðum landsins með Nylon, örugglega eitthvað lag með Mariu Carey, Witney Huston eða eitthverri álíka sem er búið að gera Íslenskan texta við, jah eða bara einhver gullmoli frá Bárðarsyni sjálfum. Alla vega það kemur vitið til.

Ef það er nú þegar komið biðst ég afsökunnar.

Ég er búin að vera að lesa bókina Hugarfar og hagvöxtur eftir Stefán Ólafsson og þar sem ég hef sjálfur svo gaman af þessu ætla ég hér að birta skemmtilega opnu úr henni. Ég var að lesa þetta og á undan er umfjöllun um þjóðfélagsskipulag og samþættingu viðskipta-, vinnu- og samfélagsmenningu og kenningar um þá samþættingu:

Nota má ofangreindan kenningarramma til að túlka eina stærstu þjóðfélagstilraunina sem gerð hefur verið á tuttugustu öldinni, en það er tilraunin með sovétskipulagið í Austur-Evrópu. Byltingin í Rússlandi var gerð af hugsjónaástæðum. Til að bregðast við kúgun alþýðu og lökum lífskjörum var valdhöfum steypt til að reisa nýtt þjóðskipulag. Samfélagsskipulag og réttlæti voru höfuðmarkmið tilraunarinnar en viðskiptaskipulag var víkjandi þáttur. Nýju valdhafarnir útfærðu hugmyndafræði sína og héldu henni fast að þjóðinni. Þeir stefndu jafnvel að því að Breyta hugarfari hennar og skapa ,,nýjan mann", sem væri meira gefinn fyrir bræðralag, félagshyggju og samvinnu (Samfélagsmenningu) en fyrir sérhyggju, efnahyggju og samkeppni (viðskiptamenningu). Skipulag samfélagsins tók einkum mið af þessari hugmyndafræði stjórnvalda. Ekki tókst þó að útfæra þjóðskipulagið og stjórnarhættina á þann veg að í sátt væri við hugarfar þjóðarinnar, enda gekk illa að breyta því. Þegar misræmi milli stjórnarhátta valdhafanna og hugarfars þjóðarinnar olli vandræðum gripu stjórnvöld til líkamlegrar og andlegrar valdbeitingar til að halda reglu og festu í þjóðlífinu. Það eru venjulega helstu valkostirnir sem stjórnvöld eiga, að stjórna í sátt við almenning með lýðræðislegri lögmætingu yfirvaldsins, sem Weber kallar svo, eða beita valdi. Valdbeitingin náði svo langt að umtalsverður hluti þjóðarinnar þurfti að tapa lífi sínu svo tilraunin gæti gengið sinn veg. Með valdbeitingu stjórnvalds í stóru ríki er auðvitað hægt að áorka miklu sem til framfara horfir, og svo var auðvitað í Sovétríkjunum. Árangur í eflingu lífskjara og í aukningu réttlætis, sem voru höfuðmarkmið tilraunarinnar, létu þó á sér standa, að minnsta kosti í samanburði við kapítalísku löndi í vestri. Andóf, áhugaleysi og undanbrögð hvers konar meðal almennings drógu því þrótt úr þjóðlífinu. (Kyril Tidmarsh. 1994. Russia´s Work Ethic). Löngu áður en tilraunin leið undir lok hafði þjóðin dregið sína ályktun, en stjórnvöld og sérhagsmunaöfl héldu þjóðinni fastri í skipulagi sínu með áframhaldandi valdbeitingu. Þegar loks slaknaði á valdataumunum hrundi allt saman, nánast eins og spilaborg. Í uppbyggingu síðustu ára var megináherslan lögð á lagfæringu viðskiptaskipulagsins því bætt efnaleg lífskjör voru orðin að höfuðmarkmiði þjóðarinnar. (Þorvaldur Gylfason. 1996. Síðustu forvöð). Margir hafa nú af því áhyggjur að forgangur viðskiptaskipulags á kostnað samfélagsmenningar geti fært öfgana á hinn veginn og stofnað stöðugleika og friði innan þjóðfélagsins í hættu, því jafnvægi þarf að vera þar í milli eins og reynsla Vesturlanda sýnir. En einn af athyglisverðustu þáttum þessarar sögu er sá, að tilraun sem svo lengi stóð, og sem gekk í berhögg við marga af ríkjandi menningarþáttum almennings, skyldi ekki ná að sveigja hugarfar almennings meira en raun bar vitni að markmiðum skipulagsins sem stjórnvöld byggðu, þrátt fyrir óhóflega valdbeitingu

Þess má geta að við hrun sovétveldisins fór að birta til hjá öðrum löndum í austri aftur eftir margra ára niðurleið. Það var vegna þeirra hafta sem voru í viðskiptum Sovétríkjanna og nægir í því samhengi að nefna Finnland sem að fór einna verst útúr því. Allt til ársins 1991 var atvinnulíf Finna á stöðugri niðurleið og efnahagskerfið þar var í molum vegna þess útflutnings sem þeir misstu af sem áður hafði verið til sovétríkjanna. Atvinnuleysið var á þeim tíma allt að 30% í þeim borgum sem mest treysti á útflutning en heildar prósentan var um 20% í landinu. Þeir hafa hins vegar náð sér fljótt á strik aftur og árið 1999 mældist nú Finnland ofarlega í hagsældarstiganum.

--------------------

Heimildarskrá:

Stefán Ólafsson. 1996. Hugarfar og hagvöxtur. Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands, Reykjavík.

Stefán Ólafsson. 2004. ,,Hnattvæðing". Fyrirlestur í Háskóla Íslands, 29. nóvember.

--------------------

Skrifað 29. nóvember 2004
Björn Ásgeir Björgvinsson

Hor og slím er það sem flæðir úr vitum mínum þessa stundina og ekki hægt að segja annað en að lyklaborðið sé orðið frekar kríslað. Ég fór að finna fyrir eymslum í hálsi í gær og hlóp þá inní eldhús og fékk mér tvöfaldan skammt af lýsi og öllum vítamínum sem ég fann. Ég var ekki nógu fljótur og svaf þar af leiðandi lítið. Fór samt í skólann en hlökklaðist heim þegar ég var búin að rennbleyta ermarnar á peysunni, og hárið á stelpunni fyrir framan mig, í slími. Rétt svo hélt haus á heimleið og kláraði eina klósettpappírsrúllu á meðan. Ég bara spyr hversu mikið slím getur komið úr einum haus???

-->1896 Dó George Wasington og einnig Gale Ferris sem hannaði Parísarhjólið (Ferris Wheel).
-->1943 Líbanon fékk sjálfstæði.
-->1950 Varð lægsta skor í NBA deildinni í leik Ft Wayne Pistons og Minneapolis Lakers 19-18
-->1963 Var John F. Kennedy, 35. forseti Bandaríkjanna skotin til bana í Dallas, Texas fylki af Lee Harvey Oswald. Þann sama dag gáfu Bítlarir út sína aðra plötu "With the Beatles" í Bretlandi.
-->1967 Bannaði BBC óopinberlega "I am the Walrus" með Bítlunum
-->1968 Gáfu bítlarnir út einu tvöföldu plötuna sína "The Beatles", (Withe Album) í Bretlandi
-->1977 Reglulegar ferðir farþega þota hófst milli New York og Evrópu
-->1986 Rotaði Myke Tyson, Trevor Berbick og vann þar með WBC þungavigtameistaratitilinn
-->1990 Margaret Thatcher tilkynnir uppsögn sína sem forsætisráðherra Bretlands

Ætlar að kíkja í sveitina í kvöld í fyrsta skiptið í á annað ár og er það vegna Þess að hann er orðin svokölluð miðbæjarrotta. Það verður því farið eitthvað út og haldið uppá þá dýrðlegu stund að myrkarhöfðinginn veitir manni þann heiður. Vorum að spá í að kíkja á rokktónleika í Ölfushöll og kíkja svo á eitthvað öldurhús á suðulandsundirlendinu. Það verður án efa ágætis afþreying og fyrir þá sem ekki vita hver Diego er þá er það strákur úr Hveragerði, áður þekktur sem Daði Óskarsson. Eftir þriggja ára háskólanám og mikinn tíma í 101 hefur hann orðið verulega sérvitur á margan hátt og hefur meðal annars skipt um nafn og hætt er hættur að svara öðru en Diego. Hann þykist ekki þekkja neinn, né hafa nokkurntíma þekkt nokkurn undir nafninu Daði. Hann er líka skeggjaður með eindæmum því hann er hættur að raka sig og lítur vægast sagt skuggalega út. En ég er vinur vina minna og loka ekki á hann þrátt fyrir þessa complexa hans.

Hvert er þitt lið? Fór svona...
Hamar 80%
Ægir 0%
Árborg 0%
Selfoss 0%
Freyr 10%
Annað 10%

Kannski ekki skrítið þar sem að eina leiðin til að finna þessa síðu er á Hamars síðunni. En nú er komin bráðskemmtileg málfræði könnun inn.

Það eru bloddí tvær vikur eftir af kennslu...
Fjórar vikur í fyrsta próf...
Ég á eftir að lesa böns áður en próflestur hefst...
Við erum að tala um meter af bókum sem ég þarf að fara yfir fyrir próf...
Já shæt!!!

Ljósmyndasagan á sér margra ára þróun að baki og á rætur sínar að rekja allt til fjórðu aldar fyrir krist. Það var maður að nafni Aristóteles sem að komst að því að nái sterkt sólarljósið að skína gegnum litla glufu inn í myrkvað herbergi birtist mynd af umhverfinu fyrir utan á hvolfi á vegg herbergisins. Þessi þekking var svo notuð af Ítölskum listamönnum tuttugu öldum síðar til að draga myndir í gegn. En hinar raunverulegu myndir byrjuðu hjá fyrsta ljósmyndasmið sögunnar Frakkanum Joseph Niépce. Árið 1826 tókst honum að festa mynd á tinplötu sem að tók 6-8 tíma og var því ekki hægt að taka myndir af fólki og ekki möguleiki að ná hreyfilausum myndum af því. Þessa aðferð náði frakkinn ekki að fullkomna fyrr en að landi hans Louis Daguerre gekk í lið með honum. Saman kynntu þeir svo nýja myndatöku aðferð sem kennd var við Daguerre og nefnd daguerre-týpa. Með henni styttist tíminn niður í 3-30 mínútur en það þurfti að skorða fyrirsætur af með hnakkajárni svokölluðu til að fá hreyfilausar myndir. Sólarljós þurfti til þess að lýsa upp þessar myndir og það var ekki hægt að fjölfalda þær. Í kjölfarið komu svo fleiri uppgötvanir eins og ,,wet plate” aðferðin svokallaða sem að Frederick Scott Archer uppgötvaði og ruddi hún daguerre-týpunni úr vegi. Með henni varð myndartaka fljótlegri, ódýrari og einnig var mögulegt að fjölfalda þær. Því næst komu þurrplötur og fyrir aldamótin 1900 voru svo komnar rúllufilmur sem að urðu þó ekki algengar hér fyrr en á þriðja áratug nítjándu aldar.

Fyrstu ljósmyndarar hér á landi notuðu daguerre-týpuna og var Helgi Sigurðsson(1815-1888) frá Jörfa í Kolbeinsstaðarhreppi fyrstur manna til þess. Hann hélt til Kaupmannahafnar til að læra lög- og læknisfræði árið 1840 og stundaði ásamt því myndlist. Hann lærði að taka daguerre-týpur í Danmörku sex árum eftir að fyrstu þeirrar tegundar voru teknar á Norðurlöndunum. Hann kom heim árið 1846 án gráðu og og settist að hjá föður sínum. Nánast engar heimildir eru til um myndatökur Helga en þó er vitað að hann var ekki tekinn alvarlega og varð hann að almennu atlhægi fyrir þetta athæfi. Næstur á eftir Helga varð Siggeir Pálsson(1815-1866) frá Hallfreðsstöðum í Hróarstungu til þess að taka myndir. Hann fór út til Kristianiu í Osló og dvaldist þar veturinn 1856-57. Þar lærði hann að taka daguerre-týpur sem að vekur furðu því að á þeim tíma voru blautplöturnar komnar til sögunnar og daguerre að syngja sitt síðasta. Ekki átti Siggeir sjö dagana sæla við ljósmyndun því að sjaldan voru skilirði til þess að taka daguerre-týpur og í síðustu heimild sem fannst um myndatökur Siggeirs, bréfi sem ritað var þremur árum eftir að hann kom heim frá Noregi, segist hann ,,litla lukku” gera með handverki sínu en sér hafi tekist í meðallagi með þær fáu myndir sem hann hafi tekið. Þá getur hann um að erfitt sé að verja tæki og efni fyrir þeim sagga sem í húsum sé. Engar frummyndir er talið að séu til frá Siggeiri en til er mynd sem talið er að sé eftirmynd af mynd sem Siggeir hefur tekið af Guttormi Pálssyni presti og má segja að hún sé merk því að hún er ein elsta ljósmynd Íslandssögunnar og er Guttormur elsti Íslendingur sem til er ljósmynd af ( hann fæddist árið 1775). Fyrsti kvenljósmyndarin var Nicoline Marie Elise Weywadt og var hún þekktust fyrir mannlífsmyndir. Hún starfaði við myndasmíð í um þrjátíu ár á djúpavogi og við Berufjörð.

Eftir að ljósmyndun hafði átt erfitt uppdráttar hér eftir mikla gagnrýni og vegna erfiðra aðstæðna breyttist tæknin til muna og var það þegar ,,wet plate” aðferðin komst í notkun hér. Á síðustu áratugum 19. aldar var mikill uppgangur ljósmyndunar á klakanum og fólk var farið að taka hana alvarlegar en hjá Helga. Fólk var farið að nýta sér hana og farið að láta gera myndir af sér í nokkru upplagi og notuðu þær sem eins konar nafnspjöld. Þessar myndir voru venjulega límdar á karton með nafni myndasmiðsins á og tíðkuðust þær hér á landi nokkuð fram á 20. öld. Á þessum tíma komu fram fleiri nýjungar og komu til sögunnar þurrplötur sem að voru ódýrari og fljótlegri vegna þess að þær voru fjöldaframleiddar. Rétt fyrir aldamótin 1900 var farið að taka myndir á rúllufilmur, þó varð hún ekki vinsæl hér á landi fyrr en á þriðja áratug aldarinnar. Ljósmyndastofur voru orðnar algengar og má þess geta að fyrir 1895 er vitað um 36 einstaklinga sem tóku myndir hérlendis gegn greiðslu, fimm þeirra voru útlendingar og af þeim 31 íslensku voru 14 búsettir á Austfjörðum. Þetta tímabil er nú líka oft kallað blómaskeið ljósmyndunar á Austurlandi og stóð það allt fram á annan áratug 20. aldar. En um miðja 20. öldina var hinsvegar straumurinn orðinn meiri í Reykjavík og voru þá starfandi 15 atvinnumannastofur þar en 5 á Akureyri, 2 á Ísafirði og svo voru yfirleitt bara ein stofa í öðrum stærri bæjarfélögum. Þessar stofur á þessum tíma voru ekki líflangar heldur var lífsaldur þeirra bundin við stofnendur þeirra, þ.e. þetta voru engin stórfyrirtæki heldur bara litlar persónulegar stofur sem að lögðust bara út af með eigandanum.

Atvinnuljósmyndun um miðja öldina var mjög einsleit og var mest um mannamyndir og lítið um sérhæfingu. Blaðaljósmyndun má líklegast telja einn af fyrstu vísunum að sérhæfingu á íslenskum ljósmyndamarkaði. Sá fyrsti til þess var Ólafur K. Magnússon sem að var ráðinn til Morgunblaðsins. Upp úr því fóru menn að mennta sig í ,,Photo-journalism” og eru það þær blaðfréttir sem við þekkjum í dag þar sem texti og mynd eru jafnvíg í fréttinni. Nú á dögum er ljósmyndun orðið mjög vítt hugtak og eru til ótal sérhæfingar í greininni og hefur t.d. minnkað mikið að fólk noti filmu heldur noti ,,digital myndavélar” sem að hægt er að hlaða inn í heimatölvu og prenta út með fínum gæðum og er mun ódýrara en að láta framkalla. Það má því segja að ljósmyndun sé búin að fara langan veg í þróuninni, ekki síst á Íslandi.


Heimildir

Smári Geirsson.1995. ,,Frá skipasmíði til skógerðar, Iðnsaga Austurlands síðari hluti”.
Guðrún Harðardóttir. 1995. Ljósmyndum á Íslandi1950-1970. Hið Íslenska bókmenntafélag. Reykjavík.
Glósur fyrir fjölmiðlafræði 203 af kennsluforritinu ,,ANGEL” á internetinu.

Skrifað í febrúar 2003
Björn Ásgeir Björgvinsson

Einhverfa er til í mörgum mismunandi útfærslum og margt sem að getur spilað inn í einkenni hennar. Í fyrstu var einhverfa ávallt talið geðsjúkdómur og var henni fyrst lýst þannig árið 1940. En síðar kom í ljós að einhverfa stafar að mikilli meðfæddri röskun á starfssemi heilans, þó oftast sé ástæða truflunarinnar ekki þekkt. Hún truflar starfssemi heilans þannig að úrvinnsla skynjana verður ekki eðlileg. Fólk með einhverfu telst þó fatlað en það sem greinir þau frá öðrum hópum fatlaðra er sérkennileg hegðun. Barn með einhverfu getur t.d. haft lítinn áhuga á tengslum við önnur börn, hlýðir illa fyrirmælum og sýnir sérkennilega og áráttukennda hegðun. Því er illa við breytingar og heldur sig við afmarkað, jafnvel sérkennilegt áhugamál. Einhverfa er oftast röskun til lífstíðar og lýsir sér meðal annars á þann hátt að einstaklingar með einhverfu geta átt í erfiðleikum með að skilja, heyra og skynja umhverfi sitt. Þeim þarf að kenna mannleg samskipti því þau vantar félagslegt innsæi. Þau átta sig ekki á því hvað er viðeigandi við ólíkar aðstæður. Þau eiga erfitt með að setja sig í spor annarra og átta sig ekki á því að aðrir einstaklingar hafi hugsun. Þau eiga erfitt með að tjá sig og leika sér eins og aðrir krakkar og er hætt við því að þessir einstaklingar verði fyrir félagslegri einangrun því að hegðun þeirra er misskilin af umhverfinu. Þeir eiga t.d. erfitt með að læra af annara mistökum s.s. ég set hendina á hellu og brenni mig, en einstaklingur með einhverfu myndi ekki átta sig á því að brunin var afleiðing þess að ég lét hendina þar. Málþroskinn getur einnig verið annað hvort seinn eða alls ekki til staðar en margir geta þó talað en hljómfall er þá skrítið og eiga þeir yfirleitt erfitt með að halda uppi almennum samræðum. Eitt af einkennum einhverfu er að einstaklingar verða uppteknir af ákveðnum hlut og hafa ótakmarkaðan áhuga á honum. Þetta getur verið allt frá áhuga á bókstöfum til steina. Oft á tíðum er hægt að nota þennan áhuga á uppbyggilegan og jákvæðan hátt og er oft gert. Það getur hins vegar oft reynst erfitt og mikil munur á að reyna að nota hann á jákvæðan hátt hjá þeim sem hefur áhuga á bókstöfum og þeim sem hefur áhuga á steinum eða ristavélum svo dæmi sé tekið. Þetta verður þó oft til þess að fólk með einhverfu nær að skapa sér einn hæfileikar sem ber af. T.d. söng, margir sem eru einhverfir hafa gaman af því að syngja og syngja látlaust. Söngurinn getur svo orðið góður og einstaklinurinn farið a syngja eins vel og heilbrigður eintaklingur.
Eins og áður sagði er einhverfum illa við alla röskun og breytingar. Það getur lagst illa í þau og valdið breytingum á hegðun. En hegðun þeirra getur verið óstöðug og mjög undarleg. Það sem er aðalatriði einhverfu í dag er að þekkja fötlunina. Þekkingin er undirstaða þess að geta unnið með börnunum og reyna að fá sem mestan þroska fram hjá þeim. Þetta er mögulegt vegna þeirrar þekkingar sem komin er fram í dag og hægt er að greina alvarleika einhverfunar og vinna út frá því. Ef að byrjað er vinna með börn ung getur verið hægt að hjálpa þeim það mikið að þau geti jafnvel staðið á eigin fótum en það fer náttúrulega algjörlega eftir alvarleika einhverfunnar. Sumir eru þó á svo alvarlegu stigi að þeir þurfa að vera undir stöðugu eftirliti og umönnun. En eins og áður sagði getur einhverfa verið mjög svo misjöfn og skal því varast að dæma alla einhverfa fyrirfram því að það er hægt að lifa með henni og vinna.. Einhverfa getur verið svo ólík og mismunandi að það er til skali eða mælikvarði til þess að flokka hana niður en það er kallað einveruróf (Austistic spectrum). Fólk með einhverfu raðast svo á einhverfurófið þar sem munur sést á því hversu alvarlegt það er og hversu mörg einkenni koma fram. Þetta eru flokkarnir: Einhverfa, ódæmigerð einhverfa, Aspergerheilkenni, Rettsheilkenni og upplausnarþroskaröskun.

Skrifað í nóvember 2003
Björn Ásgeir Björgvinsson

Það er margt sem er talið hafa markað enda miðalda en flestir sagnfræðingar eru þó á þeirri skoðun að endurreisnin marki lok þeirra og byrjun nýrrar aldar. Með endurreisninni, sem hófst á Norður-ítalíu á 14. öld, vaknaði áhugi manna á listum, vísindum og þekkingu forn Grikkja og Rómverja á ný og breiddist hún svo um alla Evrópu. Að sjálfsögðu ber að varast slíkar yfirlýsingar því að yfirgnæfandi meirihluti fólks voru fátækir bændur eða atvinnulausir betlarar og átti það fólk fullt í fangi með að sjá sér farboða og var ekki með hugan við skólagöngu og lærdóm. En á ítalíu fóru fræðimenn að rannsaka og tileinka sér mannskilning Grikkja og Rómverja sem lögðu meiri áherslu á líf mannsins hér á jörðu en líf hans eftir dauðann. Ásamt því að Kólumbus silgdi fyrst til Ameríku 1492 og viðskipti jukust í kjölfarið vöknuðu listamenn til lífsins. Nýjungar í tækni og vísindum svo sem prentlistin gerði mönnum auðveldara að mennta sig og gaf endurreisninni byr undir báða vængi og breytti hinum vestræna heimi til frambúðar.

Kóperníkus
Stjörnukerfið sem hafði verið mótað af mörgum kynslóðum Grikkja var kölluð heimsmynd Ptólemeosar sem var stjörnufræðingur á 2. öld eftir krist og hafði gefið út fyrsta stjörnufræðiritið. Strjörnufræði hans var grunnurinn í stjörnufræði þangað til á 16. öld og samkvæmt henni var jörðin hvel sem hékk óstutt í geimnum og var miðpunktur alheimsins en stjörnurnar gengu í kring um það hvel. Þessa heimsmynd felldi kaþólska kirkjan inní hina kristnu heimsmynd á miðöldum og var ætlað að samræna þá skoðun að guð hafði gert veröldina að miðpunkti alls. En svo kom til sögunnar Nikulás nokkur Kóperníkus (1473-1543) sem að var pólskur kennimaður og benti á að flest stærstu stærðfræðilegu vandamál sólkerfisins leystus ef litið væri á sólina sem miðpunkt heimsins. Hann hélt því þó stöðugt fram að þetta væri aðeins tilgáta því að hann grunaði nefninlega hversu mikilu uppnámi það myndi valda, og af ótta gaf hann þetta ekki út á bók fyrr en árið 1543 sem að reyndist svo vera dánarár hans sem að kannski var kostur fyrir hann því að þessar tilgátur áttu eftir að valda miklum usla. Þetta var að vísu í þó nokkurn tíma að ná útbreiðslu eins og nýjar hugmyndir yfirleitt en þegar menn áttuðu sig á því að þarna var komin þversögn í það sem kirkjan hafði kennt í þúsund ár og það sem stendur í biblíunni sjálfri varð allt vitlaust. Þetta olli því að fólk fór að velta fyrir sér að ef að þetta væri rétt hefðu æðstu yfivöld rangt fyrir sér, þ.e. biblían, kikjan og vitringar fornaldar. Ef að þau hefðu rangt fyrir sér í þessu efni gæti þeim alveg eins skjátlast með aðra hluti eins og stjórnun og átti því allt skipulag heimsins undir högg að sækja. Tveir vísindamenn komu svo og lagfærðu lítilega kenningar Kópernikusar þeir Tycho Brahe og Jóhannes Kepler sem kom t.d. fram með það að stjörnurnar hreyfðust um í sporbaug en ekki í hringi eins og Kóperníkus hélt fram.

Galíleo Galílei
Ítalarnir Galíleo Galilei(1564-1642) og Giordano Bruno héldu því seinna fram að alheimurinn væri óendanlegur. Þegar þeir ætluðu að opinbera þessa skoðun reyndu yfirvöld að knýja Bruno til afneitunnar á þessari kenningu en hann lét ekki undan og var á endanum brenndur á báli með ginkefli úr járni í kjaftinum svo að hann gæti ekki hrópað kenningu sína yfir lýðinn sem fylgdist með aftökunni. Þegar Galileo stóð svo frammi fyrir sama hlutskipti ákvað hann að draga staðhæfingar sínar til baka. Hann var kærður fyrir tvöfaldann glæp annars vegar það að halda því fram að jörðin snérist um möndul sinn og hins vegar að hún snérist um sólina en ekki sólin um hana. Þessa hugmynd fékk hann frá Kópernikusi fyrir milligöngu Keplers og voru þessar kenningar hans þá þessum tíma orðnar nærri aldargamlar. En sem fyrr sagði dró hann orð sín aftur og lofaði að láta aldrei aðra eins vitleysu útúr sér en þjóðsagan segir að þegar hann gekk frá borðinu þar sem hann hafði skrifað undir afturköllun orða sinna heyrðist hann tuldra í bringu sér ,,en hún snýst nú samt”.
Galíleo var mikill vísindamaður og er um það deilt hvort að hann hafi fundið upp sjónaukann. Það er allavega margsannað að hann var fyrstur til að nota sjónauka til að skoða stjörnurnar og gjörbreytti hann því stjörnufræðinni. Hann uppgötvaði pendúl-lögmálið og breytti það úrsmíði svo um munaði og gerði m.a. klukkur nákvæmari. Einnig fann hann upp hitamælinn ásamt því að koma með þá kenningu að allir hlutir falli jafn hratt óháð þyngd sinni svo framarlega sem engir aðrir kraftar hafa áhrif á þá. Hann sýndi fram á að skothlutir heyfast í fleygboga og hrinti þar með fallbyssufræðunum úr vör. Þrátt fyrir að hann hafi tekið aftur orð sín um jörðina tókst honum að smygla niðurstöðum vísindarannsókna sinna til Norður-Evrópu. Langur tími leið þó þar til allur almenningur tileinkaði sér sólmiðjukenninguna og kaþólska kirkjan viðurkenndi hana ekki fyrr en í upphafi 19. aldar. Þetta allt ásamt ótal öðru sem Galíleo setti fram tekur af öll tvímæli um að hann var einn frumlegasti og hugvitsamasti snillingur allra tíma.

Isaac Newton.
Englendingurinn Isaac Newton(1642-1727) var vísinda maður sem að ungur að árum eða um 23-24 ára greindi réttilega frá samsetningu ljóss. Hann fann upp örsmæðareikninginn og setti ekki einungis fram hugmyndina um þyngdarlögmálið heldur reiknaði hann einnig út þyngdarlögmálið. Hann áttaði sig á víðara samhengi þess þegar hann sá epli falla úr tréi og spurði hann sig þá hvort að krafturinn sem fékk epkið til að falla á jörðina væri sá sami og togaði tunglið í átt að jörðinni og héldi því þannig á sporbaug. Þetta gerði hann allt saman á einu ári við upphaf ferils síns og kom þar með nafni sínu á spjöld sögunnar. Hann setti kenningu sína um þyngdarlögmálið og hreyfilögmálin þrjú fram í Principu árið 1687 og í Opticks árið 1704 sýndi Newton fram á að hvítt ljós sé samsett úr öllum litum hins sýnilega litrófs frá rauðum til fjólublás. Uppgötvanir hans gerðu honum kleift að endurskoða hugmyndir keplers og Galíleos og endurskrifaði hann til dæmis þrjú lögmál Keplers um hreyfingu himintunglanna og hefur það síðan verið kallað lögmál Newtons. Newton hefur af mörgum verið talin mesti vísindamaður sem uppi hefur verið og skrifaði skáldið Alexander Pope t.d. ,, Yfir náttúru og lögum hennar var allt svart. Þá sagði Guð: verði Newton! Og allt varð bjart”. Tæknileg hagnýting fullkomnunar Newtons á stöðufræðum og hreyfifræðum var forsenda iðnbyltingarinnar og breytti þar með ásýnd jarðarinnar og mannlegu samfélagi til muna.

Skrifað í febrúar 2003
Björn Ásgeir Björgvinsson

Hægri/vinstri, valdboðsinni/frjálslyndur

Samkvæmt könnun sem ég tók á netinu er ég frjálslyndur kommi, og það frekar mikill. Allavega er ég hlyntur hæfilega miklum afskiptum af hálfu hins opinbera en berhag einstaklingsins í fyrirrúmi . Á síðunni las ég líka að ef að við gætum látið fasista leiðtogana Hitler og Stalín setjast niður og ræða málin, án þess þó að fara útí efnahagsmál, myndu þeir ná nokkuð vel saman. Þeir voru nefninlega sammála um það að það væri í lagi að drepa fólkið fyrir ríkið. Í efnahagsmálum hinsvegar voru þeir sitthvoru megin við ásinn, Hitler rétt hægra meginn, eða hefði verið það á sínum tíma en í dag væri hann samt vinstra meginn við marga verkamannaflokka. Stalín var náttúrulega argasti kommi í þeim málum og algjörlega á móti nokkru sem taldist frelsi markaðarins.

Svona eru nokkrir frægir pólitíkusar staðsettir á skalanum


Ég er staðsettur örlítið lengra til hægri en Dalai og töluvert nær lóðrétta ásnum en Mandela samkvæmt þessari Könnun.

Loksins hefur einhver gefið sér tíma til að skrifa þetta niður. Nennti svo sannarlega ekki að þýða þetta, enda langur listi en mjög skemmtilega hnittinn. Athugið að þær eru allar númer eitt af ásetningi.

1. Learn to work the toilet seat. You're a big girl. If it's up, put it down. We need it up, you need it down. You don't hear us complaining about you leaving it down.
1. Sunday sports. It's like the full moon or the changing of the tides. Let it be.
1. Shopping is NOT a sport. And no, we are never going to think of it that way.
1. Crying is blackmail.
1. Ask for what you want. Let us be clear on this one: S ubtle hints do not work! Strong hints do not work! Obvious hints do not work!Just say it!
1. Yes and No are perfectly acceptable answers to almost every question.
1. Come to us with a problem only if you want help solving it. That's what we do. Sympathy is what your girlfriends are for.
1. A headache that lasts for 17 months is a problem. See a doctor.
1. Anything we said 6 months ago is inadmissible in an argument. In fact, all comments become null and void after 7 days.
1. If you won't dress like the Victoria's Secret girls, don't expect us to act like soap opera guys.
1. If you think you're fat, you probably are. Don't ask us.
1. If something we said can be interpreted two ways and one of the ways makes you sad or angry, we meant the other one.
1. You can either ask us to do something or tell us how you want it done. Not both. If you already know best how to do it, just do it yourself.
1. Whenever possible, please say whatever you have to say during commercials.
1. Christopher Columbus did not need directions and neither do we.
1. ALL men see in only 16 colors, like Windows default settings. Peach, for example, is a fruit, not a color. Pumpkin is also a fruit. We have no idea what mauve is. (Mauve=ljóspurpurarauður)
1. If it itches, it will be scratched. We do that.
1. If we ask what is wrong and you say nothing," we will act like nothing's wrong. We know you are lying, but it is just not worth the hassle.
1. If you ask a question you don't want an answer to, expect an answer you don't want to hear.
1. When we have to go somewhere, absolutely anything you wear is fine...Really.
1. Don't ask us what we're thinking about unless you are prepared to discuss such topics as baseball, the shotgun formation, or monster trucks.
1. You have enough clothes.
1 You have too many shoes.
1. I am in shape. Round is a shape.
1. Yes, I know, I have to sleep on the couch tonight; but did you know men really don't mind that? It's like camping.

Ég sagði frá því í síðustu færslu að konan hefði farið út á lífið um helgina og jafnframt að guð einn vissi hvað hún hefði gert þar. Ég lét inn myndir af henni sem ég fann á alheimsnetinu og fékk þar smjörþefinn af því sem hún var að gera því á myndunum er lítll strákur að gera sig líklegan. Dæmi svo hver sem vill hvort hún hafi gert eitthvað, ég veit ekkert um það og treysti minni konu, en ég verð að segja að grunnsemdir mínar uxu, eða juxu eða jókust eða bara auktust, til muna í gærkveldi rétt upp úr klukkan tuttugu og þrúhundruð. Ég var í skólanum til sex fór svo heim fékk mér að borða og horfði á fréttir. Klukkan 20:03 rennur ókunnugur bíll í hlað. Ég var kominn í vinnugallan og fer út. Sé þá að það er Óli að sækja mig á nýja bílnum sínum eins og um hafði verið samið. Við fórum í húsbyggingu hans og lögðum skítarör. Þegar við höfðum lokið verki okkar skutlaði hann mér heim og sé ég þá að frúarbíllinn er kominn í hlað úr Reykjavík þar sem hún konan hafði verið að hitta einhverjar fegurðardrottningar, að eigin sögn. Ég gekk inn í stofu og þar sem allt var slökkt. Ég hafði sagt henni að ég yrði fram yfir miðnætti, ekki var hún farinn að sofa? klukkan var rétt rúmlega ellefu. Ég fikra mig lengra inn í hús þegar stokkið er fram og rekið framan í mig blómvendi. Ég hnerraði. Það var hún. Konan. Búin að kaupa níu rauðar rósir handa mér og ilmkerti í þokkabót, með vanillu. Ég spilaði með þóttist vera svaka undrandi en var það ekki. Þetta gerði lítið annað en að staðfesta grunnsemdir mínar. Hún hafði náð sér í nýjan. Ég þóttist þó vera hamingjusamur og ætla að þykjast vera það áfram þangað til grunnsemdir mínar fá nánari staðfestingar.

Spilaði á Kaffi Kidda Rót í Hveragerði á föstudaginn frá tólf til þrjú. Það var frekar lítið af fólki framan af þannig að ég spilaði tónlist í rólegri kantinum en um tvö leitið duttu svo inn nokkrar drukknar hræður til viðbótar. Á laugardaginn var ég svo að keppa á HSK móti innanhúss á Selfossi og hafði gaman af. Eftir það datt ég með andlitið á eina litla pizzu á Hróa Hetti og rak svo nefið í leiguna þar sem stórmyndir Trója varð fyrir valinu. Fór svo heim datt á sófann horfði á þessa ágætu mynd og lá þar fram eftir kvöldi. Konan fór aftur á móti á djammið í Rvk og guð einn má vita hvað hún var að gera þar.........................................

Hér er einn að gera sig líklegan

Hún fór á jammið með RassKötu vinkonu sinni

Já það er erfitt að eiga fallega konu en hún sendi mér þó sms á milli þess sem karlmenn slefuðu á eftir henni þannig að......

Kata hress

Að þegar ég útskrifaðist sem stúdent var faðir minn að útskrifast sem meistari í pípulögnum. Ekki nóg með það þá var raðað eftir stafrófsröð í sæti og því sátum við hlið við hlið. Þegar kallað var uppá svið gekk ég á eftir föður mínum að fá útskriftarplöggin. Svo stóðum við hlið við hlið við afhendinguna og meðan fólk tók myndir því það var jú raðað í Stafrófsröð.

Við erum alltaf að verða meira og meira smituð af enska málinu ég hef t.d. gómað sjálfan mig í að segja ,,ég ætla að taka sturtu", sem er að sjálfsögðu komið úr enskunni af ,,take a shower" og stundum segi ég ,,ég er að taka til", það er kannski eðlilegt;). En það sem mér finnst merkilegt í sambandi við það að nú er stöð tvö í með auglýsingar sem segja ,,stöð tvö fer digital". Þetta er kannski vitleysa í mér en þetta er hálf þýtt og hálf vitlaust. Digital þýðir stafrænt eða tölfustafa-, eins og í digital watch. Í staðinn fyrir að segja ,,stöð tvö verður stafrænt" þá kjósa þeir að vera nýrri kynslóð hliðhollir og tala þeirra máli. Ættu þeir samt ekki að vera fyrirmyndin og stuðla að því að viðhalda málinu þar sem að það á nú yfirleitt alltaf meira og meira undir högg að sækja þessa síðustu og verstu tíma. Fólk er farið að stytta orð í sms-um og á msn-i til þess að koma meiru fyrir og vera fljótari og það smitast ósjálfrátt út í talmálið og öfugt. Það er því skrýtið að fjölmiðlar sem tala um það sjálfir í fréttaskýringarþáttum sýnum að Íslenska tungan eigi undir högg að sækja skuli ekki sýna gott fordæmi.

Fótspor á himnum er ferðalag gegnum þjóðlíf Íslendinga á síðustu öld og segir frá viðburðaríkum atburðum fátæks fólks. Sagan er eftir Einar Már Guðmundsson höfund verðlaunasögunnar Englar alheimsins og segir frá ættum manns og konu sem að hittast í Reykjavík á tíunda áratug aldarinnar og verða ástfangin. Ættarasaga þessi stiklar á stóru í upptalningu sinni á ættarmeðlimum þeirra og er þar margar skemmtilegar persónur að finna. Í þeirra lífi eiga eftir að skiptast á skin og skúrir og liggur leið þeirra í lítið sem ekkert kynta, hráslagalega, kjallaraholu í miðbæ borgarinnar með tug barna. Sagan grípur mann með sér og eru skrautlegar persónur og vel lýstu umhverfi sem eldsneyti hugans. ,,Einari lætur geysivel að skrifa hnitmiðaðan og myndrænan texta. Fótspor á himnum er byggð upp af stuttum, myndrænum og sterkum köflum.” (Einar Már Guðmundsson. 1997.) Hann hefur einnig mjög góðan og mikin orðaforða og notar hann óspart í skemmtilegum lýsingum á umhverfi og persónum. Í baráttu við drykkju, fátækt og atvinnuleysi fylgjumst við með þessu skemmtilega ferðalagi gegnum þjóðlíf Íslendinga í byrjun síðustu aldar.

Persónur sögunnar eru eins litskrúðugar og þær eru margar og væri það of langt mál að fjalla um þær allar.

Margt er um manninn í bókinni, hver persónan af annarri kynnt til sögunnar – sumar hverjar æði skrautlegar. ,,Eins og oft vill verða mótuðust þessar persónur og þróuðust á sköpunarferlinu. Það er nú einu sinni svo að sumir hlutir gerast nánast fyrir tilviljun þegar maður er að skrifa skáldsögu en þegar maður er kominn á sporið heldur maður áfram að vinna með þá. Síðan heimta sumar persónur auðvitað meiri athygli en aðrar.
(Einar Már Guðmundsson. 1997b.)

En segja má að Guðný amma komi mest við sögu en þó eru margar aðrar persónur sem að spila nokkur stórt hlutverk, eins og til dæmis Ragnar spánarfari ,sonur Guðnýjar Ömmu, og vinur hans Olli. Í bókinni birtast persónurnar hver á eftir annarri og stoppar hver persóna mis mikið við. Tekið er eitt og eitt atvik úr ævi hverrar persónu úr ættarsögu sem er rakin frá langafa og ömmu sögumanns.

Hér er beitt eins konar sjónarhorni fuglsins, það er ekki dvalið lengi við hvert atvik, heldur bætast sífellt við nýjar sögur og nýtt fólk. Sagan líður áfram frá einni persónu til annarrar, hún þéttist aldrei eða takmarkar sig við ákveðna atburðarás, heldur breikkar og breiðir úr sér allt til enda.
(Jón Yngvi Jóhannson. 1997.)

Það er lítið gert upp á milli þeirra tíu barna sem að Ólafur og Guðný áttu fyrir utan hann Ragnar. Við fáum að fylgja honum einna lengst þar sem hann og vinur hans Olli taka sér ýmislegt fyrir hendur. Það er augljóst að Ragnar er einn af uppáhalds börnum Guðnýjar því að þegar Símon fátækrafulltrúi tekur börnin eitt af öðru leggur hún áherslu á að Ragnar fái gott heimili hjá góðu fólki. Það er erfitt fyrir börnin að fara frá foreldrum sínum og kemur það greinilega í ljós hjá yngstu stelpunni Sigrúnu því hún grét oft og mikið eftir að hún hafði verið tekin frá móður sinni. Hún náði þó að komast yfir það og varð aðal saumakona bæjarins sem hún var á og var rómuð fyrir hversu góð hún væri í því miðað við ungan aldur. Hún var því mjög lík móður sinni sem var einnig mjög góð í höndunum og þótti hún kunna vel til húsverka.

Það var ekki sama sagan hjá Ragnari þó svo að hann hafi getið sér gott orð fyrir dugnað var hann lítils metinn af hinum háttvirta bónda sem hann var sendur til. Þessi bóndi var vel menntaður og vel metinn en Ragnar fékk ekki að læra neitt hjá honum og endaði með því að hann flúði. Hann var það klókur að hann náðist ekki eins og aðrir niðursetningar sem reyndu að hlaupa til frelsisins heldur tókst honum að flýja til Reykjavíkur. Hann fór niður á Stokkseyri áður en hann fetaði í fótspor Jóns Hreggviðssonar og gekk yfir Hellisheiðina. Ragnar virtist eftir þetta fá óbeit á öllu yfirvaldi og seinna flúði hann frá öðrum sveitabæ og fetaði aftur í fótspor Jóns þegar hann gekk á Holtavörðuheiðina en þó í suður átt öfugt við Jón en eigi var hann síðri garpur. Hann var eftir það í Reykjavík og seinna gerðist hann vinstri sinnaður í stjórnmálum og mótmælti yfirvaldinu og hvítflibbastéttinni. Segja má því að þessi niðursetningarár hafi mótað hann verulega því að hann var alla tíð í stríði og alla tíð að reyna að sýna hvers megnugur hann var eftir að hafa verið metinn lítils á sveitabæjunum þrátt fyrir dugnað.

Olli vinur Ragnars var fjallmyndarlegur, ávallt bestur í því sem hann tók sér fyrir hendur, og heillaði hvaða kvennmann sem er í Reykjavík bara með því að ganga um bæinn. Hann var svo laginn við vélar að hann hafði frjálsa mætingu í vinnu sína sem vélarmaður hjá fiskvinnslu og gerði það ekkert til þó að hann tæki smá fyllerís túra hér og þar. Þegar Olli fann sér í lífsförunaut kom það nú samt í ljós að hann var ekki mjög mikil tilfinningarvera og er það bersýnilegt þegar hann hefur ákveðið að fara í stríð með Ragnari. Þeir höfðu verið heillengi að bíða eftir fari en hann hafði ekki einu sinni sagt konu sinni frá því. Svo segir hann við hana daginn sem hann fær farið.

,,Ég er farinn til Spánar að berjast,” sagði Olli. ,,Við Ragnar höfum verið að bíða eftir fari.”
,,Til Spánar!” sagði Unnur og undrun hennar óx. ,,Er hann Grímur boxari farinn að halda hnefaleikamót þar líka?”
,,Nei, þú misskilur,” útskýrði Olli. ,,Á Sáni er maður sem heitir Franco. Ég hef hugsað mér að skjóta hann. Síðan kem ég aftur og elska þig jafn heitt og áður.”(Einar Már Guðmundson. 1997:192).

Þess má geta að þau áttu þá eitt barn og annað á leiðinni. Þegar Olli kom heim tveimur árum síðar var Guðrún kona hans búin að finna sér nýjan mann. Olli var ekkert að láta það koma sér úr jafnvægi, hvað þá heldur að sína einhverjar tilfinningar, heldur tók boxhanska sína og nokkra bækur og bjó svo í píanókassa eftir það niður við sjóinn. Þó svo að hann byggi í honum var hann alltaf einhver tignarlegasti maðurinn í Reykjavík, í eðalmanna fötunum sem hann fékk eftir stríðið og gekk um borgina eins og greifi. Þeir Ragnar og Olli eru skemmtilegar, litríkar persónur og eiga vel skilið það pláss sem þeir fá í sögunni.

Þegar Guðný og Ólafur urðu ástfangin höfðu þau bæði upplifað brostna æskudrauma og voru í raun bæði búin að gefa upp vonina um það líf sem þau dreymdi ung. Guðný amma var úr uppsveitum Árnessýslu og var af góðum ættum. Langafi hennar var hreppstjóri og sáttargjörðamaður og afi hennar var bókaormur mikill. Guðný og systur hennar bjuggu í sveit með foreldrum sínum en höfðu farið nokkrum sinnum í kaupstaðaferðir og einu sinni komið til Reykjavíkur. Þegar þær komu til baka úr þeirri ferð höfðu þær smitast af sótt sem að einkenndist af draumum ungra stúlkna um að búa í kaupstað í flottum húsum og kunna að sauma og elda. Sá draumur varð að veruleika þegar faðir Guðnýjar dó og flutti hún þá til Reykjavíkur eins og hana hafði dreymt um allt eftir að hún fékk sóttina.

Kaupstaðarsóttin var ekki venjuleg hitasótt en henni var líkt við kúabólu og kölluð andleg inflúensa. Kaupstaðarsóttin byggðist á segulkrafti þéttbýlisins og var talin rugla ungar stúlkur í ríminu. Á einni nóttu gat stúlka úr sveit orðið fröken í Reykjavík.
(Einar Már Guðmundsson. 1997:33.)

Þegar Guðný var flutt til Reykjavíkur hvarf fljótlega glansinn og glamúrinn af henni Reykjavík, og minningarnar um sveitina urðu ljósi punkturinn í huga hennar. En dag einn hitti hún ungan mann sem að fyllti þessa einsemd hennar sem hafði vaxið hjá henni eftir langa einveru í borginni. ,,Augu hans eru dularfull, einsog eitthvað búi í djúpunum. Kannski er hann svona heillaður eða hann er hreyfur af víni.”(Einar Már Guðmundson. 1997:38.) Í blindni, eftir áratug í einsemd í borginni, kolfellur Guðný fyrir þessum manni sem siglir um höfin á skútum og hneigist til vínsins þess á milli. Hún fyllist lífi á ný og bíður eftir manni sínum þegar hann er á sjó en þegar hann er í landi líður hún með honum um borgina sem hann þekkir manna best.

Ólafur Haraldsson hét þessi ungi maður, seinna þekktur sem ,,ragarinn”. Hann var borgarbarn fæddur og uppalinn við sjávarsíðuna. Hann byrjaði að stunda sjóinn um leið og hann gat með föður sínum, Haraldi tómthúsmanni, en það voru þeir kallaðir sem ekki áttu land heldur aðeins auðlindir hafsins. Hann og vinur hans Gunnar úr Miðkoti létu sig ungir dreyma um frægð og frama í sjómennskunni og sáu fyrir sér bjarta framtíð. En rétt eins og draumur sveitastúlkunar um þéttbýlið rættust draumar Ólafs og Gunnars ekki. Eftir að þeir félagar höfðu getið sér gott orð sem hetjur hafsins og gátu gengið á hvaða bát sem er vegna góðs orðstírs sem úrvals sjómenn gerðist það sem átti eftir að hafa áhrif á líf Ólafs-ragara fyrir lífstíð. Gunnar féll útfyrir og rann úr greipum Ólafs þegar hann reyndi að grípa í hönd hans. Eftir það atvik sást Ólafur oft á tíðum sitja við sjávarsíðuna starandi á hið mikla óendanlega haf sem hafði gleypt vin hans og drauma. Í kjölfarið fór Ólafur að leita að vini sínum. Hann fann hann í vímunni, og slagaði um Hlíðarhúsastíginn glaður og lifði í draumi með vin Gunnar í annari og Bakkus í hinni hlægjandi og syngjandi. Guðný amma hefði kannski átt að varast þennan mann en saman lentu þau, í leit sinni að æsku draumunum sem höfðu glatast en fundu í stað hamingjuna í hjörtum hvors annars.

Ólafur og Guðný höfðu flutt í tvílyfta húsið og eignuðust tíu börn, átta stráka og tvær stelpur. Líf þeirra leið áfram, Óli fór á sjó og kom svo heim og drakk, þó ekki mikið í fyrstu en hann neitaði þó aldrei brennivíni. Þegar á leið varð fátæktin meiri og drykkjan fylgdi. Eftir því sem fátæktin jókst drakk Ólafur meira og tíðin var orðin þannig að meiri hluti þess penings sem hann fékk á sjónum fór í drykkju. Sjómennskan minnkaði og atvinnuleysið var mikið. Ólafur vann á höfninni þess á milli sem hann komst ekki á sjóinn en þar var hann alltaf fullur. Hann kom því alltaf fullur heim í kjallaraholuna sem þau leigðu, matarlaus, blindfullur og oftar en ekki blár og marinn eftir að hafa lent í riflildum við menn á höfninni um forna sjófrægð sína. Þetta ástand versnaði og versnaði og á endanum var Guðný orðin fyrirvinnan á heimilinu og Ólafur gekk jafnvel svo langt að stela launum hennar frá henni einn daginn til þess að geta dottið í það. Þegar fátækrafulltrúinn kom svo loks eftir margra ára hark hjónanna og fór að spyrja Guðný um ástandið sagði hún honum frá drykkju Ólafs en steinþagði yfir því að hann hefði barið sig og stolið peningum fyrir brennivíni. Svo holl var hún sínum manni og sá bara um hann eins og eitt af sínum börnum. Hann hefur þá væntanlega verið erfiðasta barnið því segja má að hann hafi valdið því að börnin voru send burt. Á endanum sátu þau ein í kjallara holunni vaðandi krap upp að ökklum, Óli fullur en Guðný að vinna í fötunum sínu fínu sem voru orðin snjáð og gömul.

Saga þessi kemur víða við og er mjög lýsandi fyrir Íslands fyrri tíma. Fólkið sem að ungt sá fyrir sér draumalíf lenti í hlutum sem það vissi ekki að væru til. Æskudraumar þeirra urðu að harðri lífbaráttu sem krafðist hörku og dug. Það sem kannski lýsir tryggð Guðnýjar var að þrátt fyrir áralanga drykku Ólafs þá stóð hún með honum og sagði ekki frá því að hann hefði barið sig eða stolið matarpeningum barnanna. Kannski til þess að enda ekki ein þegar öll börnin yrðu farin. Í sögunni er allt sem prýðir góða sögu það er ást Guðnýjar og Ólafs, utanför Ragnars og Olla til að mannast, sem er nú þekkt fyrirbæri úr Íslendingasögunum. Og síðast en ekki síst er húmorinn aldrei langt undan og er hann gegnum gangandi í allri sögunni. En þó eru alvarlegir tímar og harðir. Það geisa stríð og það er atvinnuleysi. ,,Um leið og Fótspor á himnum er fjölskyldusaga er ætlun Einars Más að segja sögu þjóðar sem kom hálf-meðvitundarlaus inn í þessa nýju öld, inn í nýjan og framandi heim.”(Þröstur Helgason. 1997.)
---------------------------------------------------------------------------------------------

Heimildarskrá:

Einar Már Guðmundsson. 1997. ,,Ég er orðafíkill.” [Viðtal.] DV, 6.
desember.

Einar Már Guðmundsson. 1997b. ,,Dorgað á sagnarmið íslensku
þjóðarinnar.” [Viðtal.] Morgunblaðið, 2. desember

Einar Már Guðmundsson. 1997. Fótspor á himnum. Mál og menning,
Reykjavík.

Jón Yngvi Jóhannson. 1997. ,,Frá sjónarhorni fuglsins.” DV, 18.
desember. [Ritdómur Fótspor á himnum eftir Einar Már
Guðmundsson.]

Þröstur Helgason. 1997. ,,Ímyndunin alltaf í spilinu.” Morgunbalðið, 9.
desember. [Ritdómur um Fótspor á himnum eftir Einar Már
Guðmundsson.]
---------------------------------------------------------------------------------------------

Björn Ásgeir Björgvinsson.
Nóvember 2003.